41 : ) DÜNYADA KURULAN UYGARLIKLAR KRONOLOJİK SIRASIYLA........? / 16-11-2013
DÜNYADA KURULAN
UYGARLIKLAR
KRONOLOJİK
SIRALAMASI.....?
Dünya tarihi, dünyanın çeşitli yerlerindeki insanların yaşam gereği oluşturdukları halkların,
Irkların veya kabilelerin yüzyıllar boyunca geliştirdikleri uygarlıkların öyküsüdür.
İnsanlığın bu uygarlıklarla inşa ettiği tarih, çok çeşitli dallara ayrılmış ve bugünün temelini oluşturmuştur.
Örneğin, bilim tarihi, felsefe tarihi, din tarihi gibi insan fizyolojisinin ana ve ara birçok portali uzun tarihlerle
harmanlanmış ve hâlâ bu gelişim devam etmektedir.
Bu öykü çeşitli madde başlıkları altında uzunca anlatılmıştır.
Dünya tarihine ilişkin bilgiler,
Ayrıca ülkelere ilişkin maddelerin tarih bölümlerinde,
Ünlü kişilerin yaşam öykülerinde,
Savaşlar, çarpışmalar, keşifler, siyasal ve toplumsal hareketler, dinler veya bilimsel felsefi keşifler vb.
Gibi tarihsel olaylarla ilgili maddeler bulunabilir.
Hititler, Asurlar, Aztekler ve İnkalar gibi başka birçok halk veya ırkların yaşamış olduğu belirli dönemlerde egemen oldukları,
Bir süre sonra ise yok oldukları gözlenmektedirler.
Tarih öncesi
İlk Çağ (MÖ 3300-375)
MÖ 3300-2500
Dünya'nın ilk yerleşik kültürü,
Yunancada nehirler arasındaki ülke anlamına gelen
Mezopotamya'da günümüzden 5000 yıl önce başladı.
Fırat Nehri'nin güneyindeki ovalarda sulama sistemlerinin gelişmesiyle tarım toplulukları oluştu
. Bu topluluklar önce kasabalara daha sonra ise şehirlere dönüşmeye başladı.
Bilinen ilk şehir Uruk'un ortaya çıkması yaklaşık olarak
MÖ 3200'e tarihlenir.
MÖ 3300'de Mezopotamya'da yazı bulunmuşken bunu
Mısır'da hiyeroglif yazısının bulunması takip eder.
Bunu izleyen 300 yıl içerisinde her şehir çevresindeki arazilere hakim hale geldi ve
Sümer olarak adlandırılan bölgede birçok şehir devleti oluştu
. Aynı dönemde Sümer demircileri bronz üretimine başladı.
Tekerlekli yük arabalarının katkısıyla tarım daha üretken hale geldi.
Buna karşılık bazı insanlar tarımdan uzaklaşarak el sanatları, ticaret, rahiplik gibi mesleklere yönelmeye başladı.
Böylece Lugal olarak bilinen kralların başkanlığında dünyanın ilk sınıflı toplumu da Sümer ülkesinde gelişti.
MÖ 2800 tarihinde Uruk Şehri'nin nüfusu 50.000 civarında olduğu tahmin edilmektedir.
Şehirler gittikçe gelişmeye başladı ve Anadolu ve İran ile tahıl, ağaç ve çömlek ticareti nehirler aracılığı ile gerçekleştirildi.
Mezopotamya'da nüfusun artması toprak ve su konusunda çatışmalara sebep oldu.
Bunun için uzun süre birbirleriyle çatışmalara girdiler.
MÖ 3100 civarında ülkeyi birleştirdi.
Narmer'ın kim olduğu hakkında tartışmalar olsa da,
Menes'in Mısır'ın ilk başkenti Menfis'i kurduğuna ve ilk Mısır hanedanının (MÖ 3100-2890) kurucusu olduğuna inanılır
Erken Hanedan Dönemi'nde mumyalama yoluyla ölünün muhafazasa edilmesi gibi
Mısır kültürünün birçok belirgin özelliği ortaya çıkmıştı.
İlerleyen zamanlarda yarı kutsal bir statüye sahip olan
Firavun adıyla anılan kralın başında olduğu bir toplum hiyerarşisi gelişti.
Kral Snakht'ın başa geçtiği MÖ 2686'dan itibaren İkinci Hanedan sona erdi ve
Eski Krallık döneminin başlangıcı oldu. Bu dönemde krallar mastaba denilen dikdörtgen kerpiç odaların altına gömülmüştü.
İlk piramit MÖ 2650'de Kral Zoser için Sakkara'da bir basamak piramidi modelinde inşa edilen Zoser Piramidi oldu
Mimar İmhotep tarafından yapılan bu piramitlerden sonra düz kenarlı piramitler ortaya çıkacaktı.
Çin'de uygarlığın Sarı Irmak ve civarında geliştiği kabul edilir.
Çinli zanaatkarlar önce bronzdan aletler sonra da çeşitli tarzda kaplar yaptılar. İpek dokumacılığı da yaptığı bilinen
Çinliler, MÖ 2400 civarında Longshan Kültürü'nü geliştirdiler.
Bu kültürdeki çiftçiler önce sulama sistemlerini geliştirdiler, daha sonra da pirinç tarımına başladılar.
MÖ 2500 civarında günümüzde
Yunanistan'a bağlı Girit adasında Minos Uygarlığı başladı.
Bu uygarlık önce Kiklad Adaları daha sonra da Doğu Akdeniz bölgesinde geniş ticaret ağları oluşturacaktı.
Avrupa'nın batısında astronomiye verilen önem arttı. Bunun için ayakta duran taşlar dikilmeye başlandı.
Stonehenge buna örnek olarak verilebilir.
Amerika kıtasında uygarlığın ilk izleri Peru ve And Dağları etrafında görüldü (MÖ 2800)
. Burada yaşayan çiftçiler patates yetiştirmeye önem vererek lama beslediler.
İndus Nehri etrafında da birçok şehrin kurulması bu devirde gerçekleşti.
Saban kullanılarak tarımsal faaliyetler başarıyla yürütüldü.
İndus Nehri'ndeki en büyük şehir ise 100.000'e yaklaşan nüfusuyla Mohenjo-daro idi.
MÖ 2500-MÖ 2000
Mezopotamya
- Ur kenti yaklaşık 2500'de
- Sümer Krallığı'nın başkenti yapıldı
- Yaklaşık 2700'de Gılgamış Uruk kralı oldu
- 2500 dolaylarında Ur'da kral mezarları yapıldı
- Akadlı Büyük Sargon (Şarrukin) büyük bir imparatorluk kurdu
- Ur egemenliği son buldu
Doğu Akdeniz
- Ebla'nın kuruluşu (2800)
- Truva yöresinde ilk kentler
- tunç işlenmeye başlandı
- 2200 sıralarında Amoriler geniş toprakları istila ettiler
Anadolu
- Hititler yaklaşık 2000'de ortaya çıktı,
- Demirden ilk araç ve silahlar yapıldı.
Çin
- Yaklaşık 2500'de ilk köyler kuruldu
- çömlek yapımında kullanılan döner tabla bulundu
- Huang He Vadisi'ne (Sarı Irmak) yerleşim başladı
Hindistan
- Izgara planlı büyük İndus kentleri kuruldu
- (Mohencodaro, Harappa)
- Merkezi ısıtmalı, kanalizasyonlu iki katlı evler yapıldı
Kuzey Amerika
- Meksika'da köyler kuruldu
- Toprak ekildi
- Pamuklu dokumacılık başladı
- 2500'lerde taş yapılar görüldü
Güney Amerika
- İlk yerleşimler
- Çömlekler ve kaba taş yapılar yapıldı
- Yaklaşık 2500'de Andlar'da tarım başladı
MÖ 2000 - MÖ 1600
Mezopotamya
- Babil ve Asur uygarlıklarının yükseliş dönemi (yaklaşık 2000),
- İlk kütüphaneler.
- Babil Kralı Hammurabi (1792 - 1750) ilk yazılı yasalardan birini
- 1760 civarında yürürlüğe koydu.
- Kasitler Mezopotamya'ya yerleşti.
Mısır
- Asyalı göçebe Hyksoslar (Hiksoslar)
- Aşağı Mısır'ı istila etti. (yaklaşık 1700)
- Cam,
- Savaş arabaları,
- Mobilya yapımı başladı.
Ege
- Knossos'ta Tunç Çağı kültür merkezi Knossos Sarayı yapıldı.
- Phaistos kenti zenginleşti. (2000 - 1700)
- Savaş arabaları, çanak çömlek yapımı gelişti.
- Minos uygarlığına ait olan, günümüzde henüz çözümlenmemiş
- Linear A olarak adlandırılan ve soldan sağa yazıldığı sanılan bir yazı bulundu.
Doğu Akdeniz
- Kentler canlandı ve gelişti. (1800 - 1600)
- İlk alfabenin kullanılışı.
Anadolu
- Hititler bölgeyi egemenlik altına aldılar.
- Büyük taş bloklardan tapınak ve saraylar,
- Kaya anıtları,
- Güneş kursları,
- Tunç ya da değerli madenlerden tanrı ve kral heykelleri yapıldı.
İbraniler
- Sami kökenli topluluklar İbrahim'in önderliğinde Filistin'e yerleşti.
- (yaklaşık 2000) Daha sonraları bir bölümü Mısır'a göç etti.
Hindistan
- Kuzeyden gelen Ariler'in İndus havzasına yerleşmesiyle başlayan İndus uygarlığı
- 1750'ye kadar en parlak dönemini yaşadı.
Çin
- Tunç döküm işçiliği gelişti;
- Resimyazı.
- Ayrıntılı olmayan bir takvim kullanılıyordu.
- İpek dokumacılığı başladı.
- Gelişkin tarım araçları, tekerlek ve savaş arabaları kullanıldı.
Kuzey Amerika
- Orta Amerika'da tapınaklar yapıldı.
- İlk resimyazı kullanıldı.
- Tarımla geçinen köy toplulukları kuruldu.
Güney Amerika
- Andlar'da dinsel tören yapılan merkezler 2000 yıllarında görülmeye başlandı.
- Peru'da Kotoş kenti kuruldu. (yaklaşık 1800)
- Yoğun tarımın en gelişkin örnekleri Orta Andlar'da ortaya çıktı.
- Pamuk liflerinden giyisiler yapıldı.
- Sepet ve hasır üretimi başladı.
MÖ 1600 - MÖ 1200
Mezopotamya
- Babil'de bilim ve matematik çok ileri bir düzeye ulaştı.
- Hurri kökenli savaşçılara dayanan
- Mitanni egemenliği geçici bir süre Asur'u kapsadı.
- 1360'tan sonra Mitanni devleti çöktü ve Asur egemenliği başladı.
Mısır
- 1567'de Hyksos egemenliği son buldu.
- Üçüncü Tutmosis 1470'lerde Mezopotamya'yı işgal etti.
- Ahenaton yönetimi. (1379 - 1362)
- II. Ramses yönetimi (1304 - 1237)
- Karnak Vadisi mezarları yapıldı.
Ege
- 1450'lere doğru bir deprem Knossos'u yerle bir etti.
- Minos Uygarlığı sona erdi.
- Özelikle Yunanistan'da Miken kentleri gelişti.
- 1250'de Miken'de Aslanlı Kapı yapıldı.
- Çözümlenmesi Michael Ventris tarafından yapılan
- Linear B denen yazı biçimi geliştirildi.
Doğu Akdeniz
- Mısır ile Fenike arasında yoğun ticaret ilişkileri kuruldu.
- Mısır daha sonra Fenike üzerinde denetim kurdu.
- 14. yüzyılda bölge Mısır'ın denetiminden çıktı.
- 1200'lerde Filistiler Filistin'e yerleşti.
- 13. yüzyılda Akdeniz'in doğusu Deniz Kavimleri'nin saldırısına uğradı.
Anadolu
- Hitit kralı I. Murşili Babil'i işgal etti.
- I. Hattuşili dönemi (1586–1556) içinde Hattuşaş başkent oldu.
- Kral I. Şuppiluliuma (yaklaşık 1380 - 1340) Suriye'yi aldı.
- Mısırlılar Kadeş'te Hititlerle yenişemedi ve tarihte bilinen ilk yazılı antlaşma olan
- Kadeş Antlaşması yapıldı. (1283)
İbraniler
- 1570'lerde Mısır firavunları İbraniler'i yok etmeye başladı.
- 1250'de Musa'nın önderliğinde Mısır'dan çıktılar.
Çin
- Shang Hanedanı (Şang) (1766 - 1123)
- Takvim geliştirildi.
- Resim, işaret ve hecelere dayalı Çin yazısı kullanılmaya başlandı.
- Loyang (Luoyang), Anyang, Çöngçou (Zengzhou) kentleri kuruldu.
Kuzey Amerika
- Meksika Körfezi yakınlarında Olmek uygarlığı kuruldu. (yaklaşık 1200)
- Anıtsal heykeller ve dev heykel başları yapıldı.
Güney Amerika
- Peru'da büyük taş yapılar ve tapınaklar görüldü.
- Çavin uygarlığının ilk gelişmeleri başladı. (yaklaşık 1300 - 1200)
MÖ 1200 - MÖ 1000
Mezopotamya
- 13.-12. yüzyıllarda,
- Deniz Kavimleri'nin saldırıları,
- Asur ve Mitanni devletlerinin parçalanmasına neden oldu
Mısır
- 12. yüzyılda
- Mısırlılar Deniz Kavimleri'yle iki kez savaştılar
- Daha sonra
- 10. yüzyılda Asurlular'ın saldırısına uğradılar
Yunanistan
- Mikenler yaklaşık 1150'de Truva'yı ele geçirdi
- Deniz Kavimleri Miken uygarlığını yaklaşık 1100'de yıktı
- Eski Yunan uygarlığı Dorlar'ın Yunanistan'ı işgalinden sonraki dönemde gelişti
Anadolu
- Hitit devleti ayaklanmalar, komşu devletlerin ve Deniz Kavimleri'nin saldırıları sonucu yıkıldı
Doğu Akdeniz
- Sur ve Sayda kentleri gelişti
- Batı Akdeniz'de ilk Fenike kolonileri kuruldu
- 1200'lerde Demir Çağı başladı
İbraniler
- 1020 dolayında ilk Yahudi devleti kuruldu ve
- Şaul kral seçildi
- Davud yaklaşık 1000'de yönetime geldi ve Filistiler'i yendi
Hindistan
- Ganj ve Brahmaputra ırmakları vadilerinde yeni yerleşim merkezleri kuruldu (1100)
- Atlar evcilleştirilmeye başlandı
- Pirinç üretimine geçildi
Çin
- Batıdan gelen Zhoular, Shang hanedanını devirdi (1122)
- Zhou Hanedanı yaklaşık 1000 yıl yönetimde kaldı
Güney Amerika
- Çavin uygarlığı yaklaşık 1000 yıl sürdü (200'e kadar)
- saraylar, tapınaklar, pazaryerleri yapıldı
Afrika
- Kuşi (Güney Mısır ve Sudan) uygarlığının ilk dönemleri yaklaşık 1000'de başladı
MÖ 1000 - MÖ 800
Yunanistan
- Yunanlar yaklaşık 900'de Fenike alfabesini geliştirerek benimsediler
- Soyluların yönetiminde kent devletleri gelişmeye başladı
Anadolu
- Yaklaşık 900'de Doğu Anadolu Bölgesi'nde Urartu Krallığı kuruldu
- 840-830 dolayında Urartu Krallığı'nın başkenti Van oldu
- Lazların ataları olan Kolhisliler Doğu Karadeniz ve Güney Kafkasya'da görüldü
- Yaklaşık 830-810'da
- Orta Anadolu'da Frigya Krallığı kuruldu
- Başkenti Gordion'du
Doğu Akdeniz
- Fenikeliler 814'te Kuzey Afrika'da Kartaca ve 800'lerde
- İspanya'da Cadiz kentlerini kurdular
İbraniler
- Süleyman kral oldu (975 - 935)
- Tapınak kurdu, Kudüs'ü genişletti
- İsrail bölündü (930)
- Karkar Savaşı (853)
- Ahab Asurları yendi
Hindistan
- İlk Upanişadlar (Hint kutsal metinleri) görüldü
- kast sistemi gelişti
Kuzey Amerika
Güney Amerika
- And vadilerinde sulama teknikleri geliştirildi
- Çok renkli dokumalar yapıldı
- jaguara tapınma ve ilk Güney Amerika yazıları ortaya çıktı
Keltler
- Keltler Orta Avrupa'da
- Demir Çağı yaklaşık 1000 - 500 arasında Hallstatt'da görüldü
- Avusturya'da benzer bulgular var
İtalya
- Kuzey İtalya'da Etrüskler ortaya çıktı
MÖ 800 - MÖ 650
Mezopotamya
- Asurlar'ın yükseliş dönemi
- İkinci Sargon (İkinci Şarrukin) (722- 704)
- Sinahheriba (Sanherib) (704 - 681)
- Asurbanipal (668 - 625) yönetimleri
- Horsâbad (Şarrukin Kalesi) yapıldı
Yunanistan
- Sicilya'daki Siraküza'da ilk
- Yunan kolonisi 735'te kuruldu ve bunu başka koloniler izledi
- Olimpiyat Oyunları başladı
Anadolu
- 750 dolayları Uratular'ın en parlak dönemleri
- 700'lere doğru Urartu Krallığı zayıfladı
- Batı Anadolu'da Lidya Krallığı kuruldu
- Yaklaşık 700'de sikke kullanılmaya başlandı
Doğu Akdeniz
- Doğu Akdeniz Asurlar'ın egemenliği
- Altında
- Deniz ticareti gelişti
İbraniler
- İsrail Krallığı Asur Kralı İkinci Sargon tarafından yıkıldı (721)
Çin
- 770'lerde Doğu Zhoular hanedan kurdu
- Tunç işçiliği gelişti
- Mancınık bulundu
- İnce çanak çömlek yapımı başladı
Keltler
- Orta Avrupa Keltleri yaklaşık 700 - 400 arasında İngiltere'ye ulaştı
- Keltler'le birlikte demir işlenmeye,
- Tepelere kaleler yapılmaya
- Atlardan yararlanılmaya başlandı
İtalya
Afrika
- Kuşiler ve Asurlular arasında çatışma çıktı
- Kuşiler güçten düştü
Klasik Çağ (MÖ 700-600)
Mezopotamya
- Asur'un sonu ve Ninova'nın yıkılışı (612)
- İştar Kapısı, Babil'in Asma Bahçeleri yapıldı
- 539'da Babil Persler'ce işgal edildi
Yunanistan
- Drakon Yasaları (621)
- Solon Yasaları (yaklaşık 590)
- Pisistratus 560 dolaylarında Atina'da tiran oldu
- yaklaşık 510'da 500'ler Konsili kuruldu
Anadolu
- Urartu Krallığı 600'lerde yıkıldı
- Lidya egemenliği kuruldu
- Milet ve Efes kentleri dışındaki tüm kıyı kentleri Lidya egemenliğine girdi
- Yaklaşık 547'deki Pers istilasi sonunda Lidya Persler'e bağlandı
- Anadolu'da Pers egemenliği kuruldu
Persler
- Yakındoğu'da Pers egemenliği başladı
- Kiros (Kurus) 559 - 529 arası kral oldu
- Pasargad başkent yapıldı
- Birinci Darius dönemi (521 - 486)
İbraniler
- Yehuda Krallığı Babilliler'ce yıkıldı (587)
- İbraniler Babil'e sürüldü
- Pers Hükümdarı Kiros 539'da İbraniler'e özgürlüklerini verdi
Hindistan
Çin
- Konfüçyüs yaklaşık 550'de doğdu:
- Laozi Taoculuk'u kurdu
Kuzey Amerika
- Orta Amerika'da, geç klasik-öncesi dönem
- Maya uygarlığının başlangıcı
Keltler
- Orta ve Kuzey Avrupa'da,
- La Téne'de gelişen İkinci Demir Çağı uygarlığı yaklaşık 500'de başladı
İtalya
- Etrüskler Roma'ya girdi
- Birinci Tarquinius Roma'nın ilk Etrüsk kralı oldu (616 - 579)
- İlk taş yapılar ve Roma duvarları yapıldı
- İkinci Tarquinius 510'da sürgüne gönderildi
- 509'da Roma Cumhuriyeti kuruldu
Afrika
- Nijerya'da Nok uygarlığının başlangıcı (yaklaşık 500)
- Demir eritme yöntemi bulundu
MÖ 500 - MÖ 300
Mısır
- İskender Mısır'ı işgal etti (333)
- Yaklaşık 300'de Ptolemaios hanedanı yönetime geldi
- İskenderiye kuruldu
Yunanistan
- Atina'da tiyatro ve felsefenin altın çağı
- Perikles dönemi (461 - 430)
- Peloponnesos Savaşı (431 - 404) oldu
- Makedonyalılar Yunanistan'ı işgal etti ve Büyük İskender egemenliği (336 - 323) başladı
Anadolu
- İyonya'da Pers egemenliği kuruldu (387)
- Pers egemenliğindeki kıyı kentleri geriledi
- İskender batı ve güneybatı kıyılarını ele geçirdi
- Anadolu'da 350'lerden başlayarak Makedonya egemenliği kuruldu
Doğu Akdeniz
- Kartaca Sicilya'yı işgal etti
- Yakındoğu Persler'in egemenliğine girdi
- Yaklaşık 310'da Selevkos Krallığı kuruldu.
Persler
- Kral yolu yaklaşık 500'de yapıldı
- Darius Yunanistan'ı işgal etti
- 490'da Maraton Savaşı'nda yenildi
- Yunanlar Salamis Savaşı'nda 8480 Persler'i yenilgiye uğrattı
- Büyük İskender Pers İmparatorluğu'nu egemenliği altına aldı (330)
Filistin
- Filistin, Büyük İskender'den sonra
- Yakındoğu'nun egemenliğini ele geçiren Selevkos hanedanının yönetimine girdi
Hindistan
- Çandra Gupta
- Maurya İmaparatorluğu'nu kurdu (yaklaşık 320)
Güney Amerika
- Peru'da Çavin uygarlığı çöktü ve Paracas uygarlığı doğdu
- Güney Amerika'da matematik, astronomi alanlarında gelişmeler oldu
- Metal işlemeciliği başladı.
Keltler
- Yunan edebiyatında ilk kez Keltler'den söz edildi (yaklaşık 500)
- Keltler'in reisi
- Brennus Roma'yı yağmaladı (390)
İtalya
- 450 dolaylarında Lex XII Tabularum (12 Levha Yasası)
- 343 - 290 arası Samnit Savaşları
- Yaklaşık 312'de Appian Yolu yapıldı
Afrika
- Meroe, Kuşi Devleti'nin başkenti oldu (yaklaşık 500)
- Sudan yöresinde demir işlemeciliği gelişti
MÖ 300 - MÖ 44
Mısır
- Mısırlılar su çarkını, torna tezgâhını, makarayı, cam üflemeyi buldu
- 81'de Mısır Romalılar'ın koruması altına girdi
Yunanistan
- Yaklaşık 300'den sonra siyasal açıdan gerileme başladı
- Yunan Kültürü Akdeniz'e ve Yakındoğu'ya yayıldı
- Helenistik Dönem
- 146'da Yunanistan Roma'ya katıldı
Anadolu
- Anadolu'da Pontos (Pontus)
- Bitinya ve Bergama krallıkları kuruldu
- Yaklaşık 120'lerde Bergama, 74-63'teki savaş sonunda ise Pontos Roma'ya bağlandı
- Bitinya Roma'ya miras kaldı
Doğu Akdeniz
- Kartaca Savaşları yapıldı (264-146)
- Hannibal dönemi (220-187)
- Roma Kartacayı aldı (146)
- Selevkos egemenliğinin yeniden canlanışı
- Antiokhoslar dönemi (324-187)
İran
- Arsakes yaklaşık 250'de Pers İmparatorluğu'nun eski topraklarında
- Part Krallığı'nı kurdu
- Yaklaşık 100'den sonra
- Çin ile Avrupa'nın ticaretine aracılık etmeye başladı
Filistin
- Makkabi kardeşler
- Selevkos kralına ayaklanmalara önderlik ettiler (168)
- Romalılar 66-64'te Filistin'i işgal etti
Hindistan
- Aşoka döneminde (yaklaşık 274-235)
- Budacılık devlet dini oldu
- Aşoka'dan sonra Maurya İmparatorluğu yıkıldı
Çin
- 250'lerde Zhou Hanedanı sona erdi
- Qin Shi Huang (Shi Huang Di) döneminde
- Çin Seddi'nin yapımı tamamlandı
- Qin Hanedanı (221-206)
- Han Hanedanı 206'da kuruldu
Kuzey Amerika
- Oaxaca Vadisi'ndeki Monte Alban'da, yaklaşık 300'den başlayarak
- Zapotek uygarlığı gelişti
- Olmekler çöktü
Güney Amerika
- Güney Peru ve Bolivya'da Nazka uygarlığı gelişti;
- Suyolu,
- Kemer ve kanallar yapıldı,
- Çömlek kullanımı başladı
Keltler
- Keltler 280'lerde Yunanistan'a akınlar düzenlediler
- Telamon Savaşı'nda yenilgiye uğradılar (225)
- Belçika Keltleri Güney İngiltere'ye yerleşti
- Sezar Galya'yı 50'de işgal etti
İtalya
- Hannibal Roma ordusunu Cannae'de (Kanne) yendi (216)
- Skipion, Kuzey Afrika'daki Zama'da Hannibal'i bozguna uğrattı (202)
- Gracchus dönemi (133-121)
- Marius dönemi (119-86)
- Sulla'nın diktatörlüğü (81-78)
- 1.Triumvirlik (60)
- Jül Sezar'ın diktatörlüğü (48-44)
- Jül Sezar'ın öldürülüşü (44)
Hunlar
- Hun Imparatorluğu kuruldu (MÖ 220)
- İlk hükümdarı Mete (Teoman) dönemi (209-174)
MÖ 44 - MS 200
İran
- Roma İmparatoru Trajan İran'ı ele geçirdi (MS 115-116)
Mısır
- Kraliçe Kleopatra yönetimi (MÖ 48-30)
- Mısır bir Roma eyaleti oldu (MÖ 30)
İbraniler
- Büyük Hirodes yönetimi (MÖ 48-30)
- İsa'nın doğumu (yaklaşık MÖ 4)
- Roma yönetimine karşı ayaklanma (MS 66-70)
- Kudüs'ün yakılıp yıkılması (MS 70)
Hindistan
- Augustus döneminde Roma'da Hint elçiliği açıldı
- Hindistan'da ilk Roma kolonisi kuruldu (MS 25)
- Kuzey Hindistan'da Kanişka'nın krallık dönemi (MS 100-150)
Çin
- Budacılık Çin'de yayılmaya başladı
- Wang Meng yönetimi sırasında reform girişimleri (MS 9-23)
- Çin'de doğal yıkımlar sonucu
- Açlık, salgın hastalık, göçler, toplumsal kargaşa ve ayaklanmalar
- Başkent Loyang'a (Luoyang) taşındı
Keltler
- Güney İngiltere'de, Cunobelinus yönetime geldi (MS 10-42)
- Roma'nın işgali (MS 43-84)
- Kraliçe Boudicca Roma yönetimine karşı bir ayaklanmaya önderlik etti (İS 60)
Hunlar
- İS 50'de Güney ve Kuzey Hun devletleri olarak ikiye ayrıldı
İtalya
- Aktium Deniz Savaşı (MÖ 31)
- Augustus imparator oldu (MÖ 27-MS 14)
- Roma yangını (MS 64)
- Colosseum'un yapımı tamamlandı (MS 80)
- Vespasianus (MS 69-79) ve Trajan (MS 98-117) yönetimler
Afrika
- Etiyopya Krallığı MS 100 dolaylarında kuruldu.
- Mandingo kabilesi Nijer havzasında egemen oldu.
MS 200-330
Mısır
- Mısır'da ilk Kopt kilisesi kuruldu
İran
- Arsaklı hanedanı sona erdi (226)
- kurulan Sasani hanedanı 651'e kadar sürdü
- I. Şapur Romalılar'ı yenilgiye uğrattı (260)
- Tizpon'da saray yaptırıldı
Bizans
- Bizantion (Bizans) kentine Konstantinopolis (bugün İstanbul) adı verildi (330)
- Konstantinopolis Roma İmparatorluğu'nun ikiye bölünmesinden sonra
- Doğu Roma (Bizans) İmparatorluğu'nun başkenti oldu
Hindistan
- Ganj Vadisi'nde Gupta Krallığı yaklaşık 320'lerde kuruldu
Çin
- Romalı tüccarlar Çin limanlarına ulaştı
- Han Hanedanı 220'lerde yıkıldı
- Çin küçük devletlere bölündü
Kuzey Amerika
- Maya uygarlığının klasik dönemi 300'de başladı (900'e kadar sürdü)
- Teotihuakan kent uygarlığının yükseliş dönemi (750'ye kadar sürdü)
- Piramitler ve Maya takvimi yapıldı
Güney Amerika
- Kuzey Peru'da Moçe uygarlığı 200'de başladı (700'e kadar sürdü)
İtalya
- Diocletianus dönemi (285-305)
- I. Konstantin'un imparatorluk dönemi (324-337)
- Roma İmparatorluğu'nda Hristiyanlık kabul edildi (313)
Afrika
- Meroe'deki (Sudan) Kuşi uygarlığı yıkıldı,
- Etiyopya gelişmeye başladı
MS 330-500
Bizans
- Romalılar Edirne Savaşı'nda Germen kavimlerini yendiler (378)
- 410'dan başlayarak özgür iradeye ağırlık veren bir dini öğreti olan Pelagiusçuluk gelişti
İran
- II. Şapur (309-379) yönetiminde birçok zaferler kazanıldı
- Hunlar'ın ilk akınları yaklaşık 400'de görüldü
- İran 480'lerde Hun yönetimine girdi
Hindistan
- Gupta Krallığı 480'lerde Akhunlar'ın eline geçti
Keltler
- Kuzey Britonlar (Piktler) 360'larda
- Güney İngiltere'ye akınlar düzenlediler
- İrlanda Hıristiyanlık'ı kabul etti
İtalya
Afrika
- Etiyopya Hıristiyanlık'ı kabul etti
Japonya
- Japon uygarlığının başlangıcı
- Japonlar Çince'yi kendilerine uyarladılar (yaklaşık 400)
Hunlar
- 434'te Attila Hun İmparatoru oldu
- Bizans kuvvetlerini bozguna uğrattı
- Bizans orduları Tuna'nın güneyine çekildi (447)
- Galya Seferi (451), İtalya Seferi (452)
Avrupa
- 360'larda Avrupa'ya ilk Hun akınları başladı
- Clovis, Frank Krallığı'nı kurdu (480)
MS 500-700
Bizans
- İmparator I. Justinianus dönemi (527-565)
- Lombardlar 570'lerde İtalya'yı işgal etti
- Araplar'ın Konstantinopolis kuşatması başarısızlıkla sonuçlandı (674-678)
İran
- II. Hüsrev (Sasani) yönetimi (590-628)
- Mısır ve Suriye alındı
- İran 641'de Arap saldırısına uğradı
İslâmiyet' in Doğuşu
- Muhammed takriben 570'te doğdu
- İslam dininin ortaya çıkışı (610)
- Müslüman Araplar İspanya'dan Hindistan'a kadar uzanan bir imparatorluk kurdular (641-750'ler)
Hindistan
- Onluk sayı sistemi kullanıldı (yaklaşık 520)
- Kuzey Hindistan Kralı Harşa yönetimi (606-647)
Çin
- Tang Hanedanı kuruldu (618-906),
- Başkent Xian yakınlarında Changan'a taşındı
- Sanatın geliştiği bir dönem
- El arabası, barut,
- Kâğıt gibi buluşlar gerçekleşti
Kuzey Amerika
- Maya uygarlığın doruk noktası (600-700)
- Büyük anıtlar ve saraylar yapıldı
Güney Amerika
- Peru'da Tiahuanaco din merkezi oldu (yaklaşık 600-1000)
Keltler
- İrlanda'da 6.-10. yüzyıllarda sanat ve edebiyatın altın dönemi yaşandı
Japonya
- Budizm resmi din olarak benimsendi (yaklaşık 550)
- Japon toplumunun yeniden yapılanması (645-700)
Avrupa
- Paris Frank Krallığı'nın başkenti oldu (507)
- Slavlar Balkanlar'da ilerledi (600'ler)
Orta Çağ (375-1450)
Bizans
- Bizanslılar 750'lerde İtalya'dan sürüldü
- Ön Bulgarlar'la savaşlar (yaklaşık 750-800)
İslam Dünyası
622-750 yılları arasında İslam Devleti
- Bağdat'ta Abbasi Halifeleri dönemi (750-1100)
- Harun Reşid yönetimi (786-809)
- Sanat, bilim ve mimarlıkta gelişmeler oldu
Hindistan
- Batı Hindistan'a Arap akınları
- Sind ve Semerkant'ın alınışı
- İlk Hindu devletleri ortaya çıktı
Çin
- 730'larda 13 bölgeye ayrıldı.
- Talas Irmağı Savaşı (757)
- Çin'de ilk kitap basıldı
Kuzey Amerika
- Teotihuakan yıkıldı
- Maya uygarlığı çöktü
- (yaklaşık 850) ve yeni uygarlıklar ortaya çıktı
Güney Amerika
- Tiahuanco'da Güneş Piramidi yapıldı (yaklaşık 700)
Keltler
- Rhodri Mawr ilk Gal prensi oldu
- İrlanda'ya ilk Viking akınları başladı (yaklaşık 800)
- Dublin kuruldu (yaklaşık 831)
Afrika
- Gana İmparatorluğu'nun yükseliş dönemi başladı
Japonya
- Nara dönemi (710-784)
- Güzel sanatlar, mimarlık, seramik işleri gelişti
- Kyoto 794'ta Japonya'nın başkenti oldu
- Kampuçya'da Angkor Krallığı kuruldu (800)
Avrupa
- Araplar İspanya'yı ele geçirdi (711)
- Franklar, Poitiers'de Araplar'ı yendi (Puvatya Savaşı) (732)
- Şarlman (742-814)
- Kutsal Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu kuruldu (800)
MS 850-1000
Rusya
- Vikingler Kiev kentini kurdular (yaklaşık 880)
- 980'lerde Kievli Aziz Vladimir (Birinci Vladimir) döneminde Rusya'da Hıristiyanlık yayıldı
Bizans
- Birinci Basileios (Birinci Vasil) yönetimi (867-886), 880'lerde Araplar'ı yendi
- II. Basileios (İkinci Vasil) dönemi (976-1025)
- Bulgarlar yenildi
İslam Dünyası
- Kahire, Fatımiler'in yönetimindeki Mısır'ın başkenti oldu (969)
- Karahanlılar (932-1211) ve
- Gazneliler (963-1186)
- Müslüman Türk devletleri kurdular
Hindistan
- Güney Hindistan'da Çola hanedanı güçlendi (yaklaşık 900-1200)
- Tancavur tapınağı yapıldı (yaklaşık 1000)
Çin
- Song Hanedanlığı kuruldu (960)
- Tai Zong ilk imparator oldu
Kuzey Amerika
- 10. yüzyılda Meksika'da Toltek uygarlığı gelişti
- Vikingler,
- Grönland'ı geçerek
- Kuzey Amerika'ya ulaştılar (yaklaşık 1000)
Güney Amerika
- 10. yüzyılın ortalarında Peru'da İnkalar güçlenmeye başladı
Keltler
- Galler'de; Howel Dda Yasaları (yaklaşık 940)
- Brian Boru (941-1014) ilk İrlanda kralı oldu
Afrika
- Zimbabve'de Demir Çağı başladı
- (yaklaşık 900)
- Büyük yapılar yapıldı
Japonya
- Fucivara ailesinden
- Miçinago dönemindeki kültürel canlanmaya karşın
- Aşırı savurganlık toplumsal hoşnutsuzluklar doğurdu (995-1028)
Avrupa
- Şarlman'ın imparatorluğu parçalandı (843)
- İngiltere'de Alfred dönemi (871-900)
- Viking Rollo, Normandiya'yı kurdu (911)
MS 1000-1150
Selçuklular
- Selçuklular 1043'ten başlayarak Anadolu topraklarının büyük bölümünün yönetimleri altına aldılar
- Tuğrul Bey (1038-1063)
- Alparslan (1063-1072)
- Malazgirt Savaşı (1071)
- Melikşah dönemi (1072-1092) Selçuklular'ın en parlak yılları oldu
- Kutalmışoğlu Süleyman Şah 1075'te Anadolu Selçuklu Devleti'ni kurdu
- Anadolu Türklerin yönetimine geçti
- İkinci Haçlı seferi Selçuklular tarafından bozguna uğratıldı (1147)
Bizans
Rusya
- Kiev Knezi I. Yaroslav, Kiev kralı oldu (1019-1054)
Çin
- Song Hanedanı döneminde resim ve seramikte önemli gelişmeler oldu
- (yaklaşık 1000-1200)
- 1040'larda tahtadan tek tek oyulan harflerle basım yapılmaya başlandı
Kuzey Amerika
- Toltekler eski Maya tapınağı ve yönetim yeri olan Chichén Itzá'yı ele geçirerek genişletti
Güney Amerika
- Peru'da Çimu uygarlığı doğdu
Keltler
- Vikingler İrlanda'dan sürüldü (1014)
- 1030'larda İkinci Malcolm İskoçya'nın sınırlarını genişleterek neredeyse bugünkü duruma getirdi
- İskandinav yöneticilere karşı ayaklanan
- Somerled, Argyll ve adaları yönetimi altına aldı (1140-1164)
Afrika
- Batı Afrika'da Yoruba kent devletleri kuruldu (yaklaşık 1100)
Japonya
- Japon edebiyatının canlanışı (11. yüzyıl)
- Kampuçya'da Khmer İmparatorluğu döneminde (1120-1150) Angkor Vat tapınağı yapıldı
Avrupa
- Knud (Canute) yönetimi (1017-1036)
- İngiltere'yi Normanlar istila etti (1066)
- Birinci Haçlı seferi yapıldı (1096-1099)
MS 1150-1300
Osmanlılar
- Osman Bey Anadolu'da Osmanlı Devleti'ni kurdu (1299)
Güney Amerika
Kuzey Amerika
İslam Dünyası
- Selahaddin Eyyubi yönetiminde
- Eyyubiler büyük bir imparatorluk kurdular (1174-1250)
- Müslümanlar Delih'de bir devlet kurdu (yaklaşık 1200)
Rusya
- Rusya'nın büyük bir bölümü Moğollar'ın eline geçti (1230'lar-1470'ler)
Hindistan
- Gazne Devleti yıkıldı (1186)
- Güney Hindistan'da
- Çola hanedanı döneminde
- Hindular gelişti ve daha sonra çöktü
Çin
- Cengiz Han (1206-1227) ve torunu Kubilay Han (1260-1294 dönemleri)
- Çin'de Moğollar yönetimi ele geçirdi (1280-1368)
- Marko Polo Çin'e gitti (1275-1292)
Bizans
- Dördüncü Haçlı Seferi sırasında Haçlılar Konstantinopolis'i ele geçirdi
- 1261'e kadar sürecek Latin yönetimi başladı
Keltler
- İrlanda İngiliz Kralı II. Henry döneminde işgal edildi (1171-1172)
- Galler'de Llywelyn Fawr yönetimi (1200-1240)
- I. Edward Galler'i yenilgiye uğrattı (1284)
- Norveçliler İskoçya'dan çıkarıldı (1263)
Japonya
- İlk Minamoto şogunu Yoritomo'nun yönetimi (1185-1199)
- 1200'e doğru Zen Budizmi doğdu
Avrupa
- Fransa'da IX.Louis yönetimi (1226-1270)
- Avrupa'da ilk kez barutu bulan
- Roger Bacon (barut Çin'de bulunmuştu)yaklaşık 1220-1292 arasında yaşadı
- Mimarlıkta Gotik dönem başladı.
Afrika
MS 1300-1500
Rusya
- Tatarlar Kulikovo Savaşı'nda yenildi (1380)
- Tatar istilası (1395)
- III. Ivan, Novgorod'u ele geçirdi (1478)
- Rusya'yı birleştirdi (1480)
- Son Bizans imparatorun yeğeni ile evlendi
- Rusya'nın ilk çarı oldu (1492)
Bizans
- 1380 ve 1390'larda imparatorluk giderek küçüldü ve
- Konstantinopolis kenti ile batısında kalan küçük bir bölgede varlığını sürdürmeye başladı
- Bizans İmparatorluğu yıkıldı (1453)
İslam Dünyası
- Timur orduları (1370-1405) İran,
- Anadolu ve Batı Hindistan'ı ele geçirdi, Moskova yağmalandı
Osmanlılar
- Osmanlılar 1357'de Trakya'ya geçti
- 1361'de Edirne'yi aldılar ve başkent yaptılar
- Yıldırım Bayezid yönetimi (1389-1402)
- Osmanlılar'ın Asya'daki ilerleyişini Timur, Ankara Savaşıyla önledi (1402)
- Fetret Devri (1402-1413)
- I. Mehmed (Çelebi) (1413-1421) Osmanlı Devleti'ni yeniden toparladı
- II. Murad dönemi (1421-1451)
- Varna (1444) ve Kosova (1448) zaferleri
- Fatih Sultan Mehmed'in yönetimi (1451-1481)
- İstanbul'un fethi (1453)
- Bizans İmparatorluğunun yıkılışı (1453)
- Osmanlılar Doğu Akdeniz'i Avrupa'ya kapattılar
- II. Bayezid dönemi (1481-1512)
Hindistan
- Tuğluk Hanedanı yönetiminde
- Delih'de yaklaşık 1320'den 14. yüzyılın sonuna kadar varlığını koruyan güçlü bir devlet kuruldu
- Racput Hanedanı döneminde Gucerat gelişti (yaklaşık 1400)
Çin
- Ming Hanedanı 1368'de kuruldu (1644'e kadar sürdü)
- Çinliler'in yaşam biçimlerinde yenileşme hareketleri başladı
- Çin gemileri Hindistan kıyılarına, Basra Körfezi'ne ve Afrika'ya ulaştı
- Pekin (Beijing) yeniden kuruldu
Kuzey Amerika
- Aztekler Tenoçtitlan'ı kurdular (1325)
Güney Amerika
- İnkalar'ın resmi dili Keçuva gelişti
- İnka İmparatorluğu'nun en parlak dönemi
- Çimu uygarlığı 1470'lerde çöktü
- Peru'da, Maçu Pikçu kale kentleri kuruldu
Keltler
- Bannockburn Savaşı'yla (1314) İskoçlar bağımsızlıklarını kazandılar
Afrika
- 14. yüzyıla kadar Benin İmparatorluğu gelişmesini sürdürdü
- Timbuktu uygarlığı ortaya çıktı
- Mali İmparatorluğu Mansa Musa yönetiminde en parlak dönemini yaşadı (1307-1332)
- Güney Sahara'da Songay İmparatorluğu kuruldu (yaklaşık 1450)
- Timbuktu'da üniversite açıldı
- Yaklaşık 1400'lerde Kongo Krallığı kuruldu
Japonya
- Aşikaga şogunluğu başladı (yaklaşık 1338)
- Uzun süren iç savaş dönemi yaşandı
- 1350'den başlayarak Japonya'da feodalizm gelişti
- Şinto dini canlandı
- Aşikaga şogunluğu çöktü
Avrupa
- Veba 1340 ve 1350'lerde yayıldı
- Yüz Yıl Savaşları (1337-1453)
- Büyük Mezhep Bölünmesi (1378-1429)
- Polonya'da Üçüncü Kazimierz yönetimi (1333-1370)
- Rönesans başladı (yaklaşık 1400)
- Fransa'da Jan Dark'ın zaferi (1428-1431)
- Portekizliler'in Afrika'yı keşif gezileri (1430'lar)
- Avrupa'da ilk matbaa kuruldu (1450'ler)
- Vasco da Gama Ümit Burnu'nu dolaştı (1497)
- Kristof Kolomb Batı Hint Adaları'nı keşfetti (1492)
- Leonardo da Vinci (1452-1519)
- İngiltere'de Güller Savaşı VII. Henry tarafından 1485'te sona erdirildi
MS 1500-1620
Osmanlılar
- Yavuz Sultan Selim dönemi (1512-1520)
- Çaldıran Muharebesi (1514)
- Mercidabık zaferi (1516)
- Ridaniye zaferi (1517)
- Halifelik Osmanlılara geçti
- Kanuni Sultan Süleyman dönemi (1520-1566)
- Mohaç zaferi (1526)
- Macaristan alındı
- Preveze deniz zaferi (1538)
- Sokullu dönemi (1564-1579)
- Inebahtı yenilgisi (1571)
- Duraklama dönemi başladı (1579)
Doğu Avrupa
- Osmanlı Devleti'nin Viyana kuşatması (1529)
- Stefan Batory Lehistan kralı oldu
- Macaristan'da Gabor Bethlen yönetime geldi (1613)
İran
- Safevi Hanedanı kuruldu
- I. İsmail (1501-1524)
- Bağımsızlık kazanıldı
- I. Abbas yönetimi (1588-1629)
Rusya
- Sibirya'nın sömürgeleştirilmesi başladı (1550'ler)
- Korkunç İvan çar oldu (1547)
- Rus Ortodoks Patrikhanesi kuruldu (1589)
Hindistan
Çin
- Japonlar 1550'lerde Çin kıyılarına baskınlar düzenledi
- Mançular'ın akınları başladı (1619)
Kuzey Amerika
- Aztek yöneticisi Montezuma dönemi (1502-1520)
- Vasco Núñez de Balboa Büyük Okyanus'u keşfetti (1513)
- Meksika Hernan Cortes tarafından alındı (1519-1521)
Güney Amerika
- İnka yöneticisi Atahualpa dönemi (1527-1533)
- Francisco Pizarro 1531-1533'te Peru'yu işgal etti
Keltler
Birleşme Yasaları'yla (1536-43)
Galler siyasi bakımdan İngiltere'ye bağlandı
Afrika
- Songay İmaparatorluğu'nun yükseliş dönemi
- Avrupalılar 1500'lerde ilk köle ticaretini başlattı
- Borno'da Idris'in krallık dönemi (1571-1603)
- Hollandalılar Fildişi Kıyısı'nı sömürgeleştirdiler (1595)
Japonya
Batı Avrupa
Luther 46 yaşında
- Martin Luther'in Tezleri (1517)
- Ferdinand Macellan dünyayı dolaştı (1519-21)
- Jean Calvin Cenevre'ye gitti (1541-64)
- II. Felipe (1556-98) İspanyol Armada'sını İngilizler'in üzerine gönderdi
- İngiltere'de I.Elizabeth dönemi (1558-1603)
- İskoçya Kralı VI. James, İngiltere'de I. James adıyla kral oldu (1603)
- Otuz Yıl Savaşları (1618-48)
MS 1620-1740
Osmanlılar
- Genç Osman dönemi (1618-1622)
- IV. Murad yönetimi (1623-1640)
- Kasr-ı Şirin Antlaşması (1639)
- Köprülüler dönemi (1656-1676)
- Girit'in alınışı (1669)
- Merzifonlu Kara Mustafa Paşa (1676-1683)
- II. Viyana Kuşatması (1683)
- 1699 Karlofça Barışı'yla Macaristan kaybedildi
- Prut Savaşı ve Barışı (1711)
- Pasarofça Antlaşması (1718)
- Lale Devri
- İlk matbaa 1727'de kuruldu
- 1739'da Sırbistan ve Bosna geri alındı
Doğu Avrupa
- II. Viyana Kuşatması (1638)
- Rastadt Barışı (1714)
İran
- Nadir Şah dönemi (1736-1747)
Rusya
- Petro I. (Büyük Petro) yönetimi (1682-1725)
- Sankt-Peterburg kuruldu (1703)
- Petro İsveçliler'i Poltava'da yendi (1709)
- Rusya batıdan etkilenmeye başladı
Hindistan
- Tac Mahal'in yapımına başlandı (1632)
- Evrengzib yönetimi (1658-1708)
- Kalküta kuruldu (1680)
- Maratha Krallığı kuruldu (1674)
Çin
- Mançu Hanedanı başa geçti (1644-1911)
- Kangxi yönetimi (1661-1722)
- Rusya ile ilk kervan ticareti başladı (1689)
- Qian-long'un imparatorluk dönemi (1736-1796)
Kuzey Amerika
- Fransızlar Quebec'i kurdu (1608)
- İngilizler Amerika'ya ulaştı (1620)
- 1655'te İngilizler Jamaika'yı aldı
Kelter
- İngiltere ile İskoçya arasında Birleşme Yasaları (1707)
- İlk Jakobusçuluk ayaklanması başladı (1715)
Okyanusya
- Abel Janszoon Tasman Yeni Zelanda'yı keşfetti (1642)
Afrika
- Fransızlar Senegal'e yerleşti (1638)
- Hollandalılar Kap'ta sömürge kurdular (1652)
- Nijer'de Mandingolar yönetimden düşürüldü
- Amerika'daki İspanyol sömürgelerine köle sağlayan sonuncu ve en önemli köle anlaşması (asiento de negros) bir
- İngiliz şirketi ile yapıldı (1713)
- Batı Afrika'da Asantiler'in yükselişi başladı
Japonya
- 1630'larda Japonlar dünya ile ilişkilerini kestiler, yabancı tüccarları ülkerlerinden çıkardılar
Batı Avrupa
- İsveç'te Gustav Adolf dönemi (1611-1632)
- Kardinal Richelieu Fransa'nın ilk başkanı oldu (1624-1642)
- Oliver Cromwell (1653-1658)
- Fransa'da XIV. Louis dönemi (1643-1715)
- İngiltere'de iç savaş (1642-1649)
- İspanya'da Veraset Savaşları (1701-1713)
- Galileo Galilei öldü (1642)
MS 1740-1860
Osmanlılar
- I. Abdülhamid dönemi (1774-1789)
- Küçük Kaynarca Antlaşması (1774)
- III. Selim dönemi (1789-1807)
- Reform denemeleri
- Ziştovi Antlaşması (1791)
- Yaş Antlaşması (1792)
- Nizam-ı Cedid kuruldu (1793)
- Mısır'da Kavalalı Mehmet Ali Paşa yönetimi (1805-1848)
- Kabakçı Mustafa İsyanı (1807)
- II. Mahmud dönemi (1808-1839)
- Sekban-ı Cedid kuruldu (1808)
- Yeniçeri Ocağı kaldırıldı (1826)
- Navarin Baskını (1827)
- Yunanistan'ın bağımsızlığı tanındı (1829)
- Hünkar İskelesi Antlaşması (1833)
- Abdülmecid dönemi (1839-1861)
- Gülhane Hatt-ı Hümayunu (1839)
- Yenileşme hareketleri başladı
- Islahat Fermanı (1856)
İran
- Tahran başkent oldu (1785)
- 1796'da Kaçar Hanedanı yönetime geldi
Rusya
- Çariçe II. Katerina yönetimi (1762-1796)
- Yemelyan Pugaçov ayaklanması (1773-1775)
- Napolyon Moskova Seferi'ne çıktı (1812)
- Kırım Savaşı (1853-1856)
Doğu Avrupa
- Avusturya Veraset Savaşları (1740-1748)
- Polonya'nın paylaşılması (1772, 1793, 1795)
- Avusturya'da İkinci Josef (1765-1790) reformları
- Prens Meternich dönemi (1809-1848)
Çin
- Çin Nepal ve Tibet'i ele geçirdi (1760'lar)
- Afyon Savaşı (1840)
- Taiping ayaklanması (1850-1864)
Hindistan
- İngilizler Hindistan'da güç kazanan Fransızlar'ın etkisini kırdı (1756-1757)
- İngiliz etkisinin yayılması (1760-1856)
- Hint Ayaklanması (1857-1858)
Kuzey Amerika
- İngilizler Kanada'yı Fransızlar'dan aldı (1759)
- Amerikan Bağımsızlık Savaşı (1775-1783)
- Bağımsızlık Bildirgesi 1776'da ilan edildi
- Monroe Doktrini (1823)
Güney Amerika
- İspanyollar'a karşı bağımsızlık savaşları başladı
- Peru, Şili, Venezuela bağımsızlıklarını kazandılar (1808-26)
Keltler
- İrlanda ayrı bir meclis kurma hakkını aldı (1782-1800)
- 1800'de İrlanda İngiltere'ye bağlandı
Avustralya
- James Cook Büyük Okyanus'ta keşifler yaptı (1768)
- Avustralyada ilk koloni kuruldu (1788)
- İngilizler Yeni Zelanda'yı topraklarına kattı (1840)
Afrika
- Kap İngilizler'in eline geçti (1810)
- İngiliz baskısından kaçan Kaplı Afrikalılar'ın Büyük Göçü (1836-40)
Japonya
- Japonya'da 1780'lerde büyük bir kıtlık oldu
- Singapur kuruldu (1819)
- 1854 Japonya-ABD Antlaşması
- Batı ile ticaret başladı
Batı Avrupa
- 1740'larda İngiltere'de sanayileşme başladı
- Yedi Yıl Savaşı (1756-1763)
- James Watt buhar makinasını bulundu (1763)
- Fransız Devrimi (1789-1794)
- Napolyon dönemi (1799-1815)
- Avrupa'da devrimler yılı (1848)
- İtalyan Birliği (1860)
- II. Abdülhamid dönemi (1876-1909)
- Jön Türk hareketi başladı (1896)
- Osmanlı İmparatorluğu parçalandı (1918)
- Kurtuluş Savaşı (1919-1922)
- Türkiye kuruldu (1923)
- Atatürk yönetimi (1923)
Doğu Avrupa
- Balkanlar Osmanlı yönetiminden çıktı (1878)
- Polonya bağımsızlığını kazandı (1918)
- Holokost gerçekleşti (1933-1945)
- Almanya Polonya'yı işgal etti
- II. Dünya Savaşı başladı (1939)
- 1945'ten sonra
- Polonya Sosyalist Block'un bir parçası oldu
- Doğu Avrupa ülkelerinin oluşturduğu Varşova
- Paktı kuruldu (1955)
Rusya/SSCB
- 1917 Ekim Devrimi ile çarlık yıkıldı [30]
- Lenin'in ve Komünist Partisi'nin
- Önderliğinde SSCB kuruldu. Lenin'in
- Ardından Stalin yönetime geldi[30]
- II. Dünya Savaşı'ndan sonra SSCB dünyanın en
- Büyük güçlerinden biri oldu (1945)
- İlk uzay aracı fırlatıldı (1957)
- 1970'lerde nükleer silahların azaltılması için SSCB-
- ABD görüşmeleri başladı
- 1987'de Orta Menzilli Nükleer Füzelerin
- Kaldırılması Antlaşması imzalandı
- 1985'te Gorbaçov yönetime geldi
- Glasnost (açıklık) ve
- Perestroyka (yeniden yapılanma)
- Siyasetleri başladı
- 1991 SSCB parçalandı
- (Azerbaycan, Ermenistan, Gürcistan,
- Estonya, Letonya, Litvanya, Ukrayna, Moldova,
- Beyaz Rusya, Kazakistan,
- Özbekistan, Türkmenistan,
- Kırgızistan ve Tacikistan bağımsızlığını kazandı)
Hindistan
- Hint Ulusal Kongresi Bombay'da toplandı (1885)
- Mohandas Karamçand Gandi (1869-1948)
- Öncülüğünde Hindistan bağımsızlığını kazandı (1947)
- Pakistan kuruldu
- Doğu Pakistan Bangladeş olarak ayrıldı (1973)
İran
- Pehlevi hanedanı yönetimi ele geçirdi (1925)
- Şahlık dönemi Ayetullah Humeyni'nin yönettiği
- İslam Devrimi ile sona erdi (1979)
Çin
- Boxer Ayaklanması (1899)
- 1911'de son imparator tahttan indirildi,
- Sun Yat-sen cumhuriyeti kurdu
- Mao Çe-Tung önderliğinde
- Sosyalistler yönetime geldi (1949)
- Mao'nun ölümü (1976)
- Deng Xiaoping yönetimi başladı
Kuzey Amerika
- Amerikan İç Savaşı (1861-65)
- Kölelik kaldırıldı (1863)
- Kanada İngiliz yönetimine girdi (1867)
- 1960'ların başında başlayan
- Vietnam Savaşı 1975'te bitti
- Amerikalı astronotlar 1969'da aya ayak bastılar
Batı Avrupa
- Fransa-Prusya Savaşı (1870-1871)
- Alman birliği kuruldu (1871)
- I. Dünya Savaşı (1914-1918)
- Almanya ve müttefikler yenildi
- Ernest Rutherford atomu parçaladı (1919)
- Almanya'da Hitler iktidara geldi (1933-1945)
- II. Dünya Savaşı (1939-1945)
- Almanya yenildi ve ikiye bölündü, Doğu
- Almanya Sosyalist Blok'un bir parçası oldu
- Roma Antlaşması'yla
- Avrupa Ekonomik Topluluğu kuruldu (1957)
- 1970 ve 80'ler enerji krizi ile
- Ekonomik durgunluk dönemi oldu
- Bilgisayar çağı başladı
Keltler
- İrlanda Bağımsızlık Savaşı (1918-21)
- Bağımsız İrlanda Devleti kuruldu (1922)
Okyanusya
- Avustralya Uluslar Topluluğu kuruldu (1901)
- Büyük Okyanus adalarının bir bölümü
- 1960'lardan sonra bağımsızlıklarını kazandı
Japonya
- Tokugava şogunluğu sona erdi (1868)
- Rus-Japon Savaşı (1904-1905)
- Japonya ABD'ye saldırdı (1941)
- 1945'te II. Dünya Savaşı'nın sonunda yenildi
- Hiroşima ve Nagasaki
- ABD'nin kullandığı ilk atom
- Bombalarıyla yerle bir edildi
- 1950'lerden başlayarak Japon ekonomisi yeniden canlandı
Afrika
- Afrika birkaç
- Avrupa ülkesi tarafından keşfedildi ve sömürüldü
- Güney Afrika Savaşı (1899-1902)
- Güney Afrika Birliği kuruldu (1910)
- 1957'den sonra birçok
- Afrika ülkesi bağımsızlığa kavuştu
*
***
*********
*******************
********************************
''''''ÖNEMLİDİR'''''''
PAYLAŞIMLARIMIZ
GOOGLE VE DİĞER ARAMA MOTORUNDA YAYINLANMIŞ
ÇEŞİTLİ ÇALIŞMALARDAKİ ALINTILARDAN OLUŞMAKTADIR VE TAMAMEN BİZE İLGİNÇ GELEN KONULARIN
PAYLAŞIMINDA FAYDA SAĞLAYABİLECEĞİMİZ DÜŞÜNCESİNDEN HAREKETLE ORTAYA ÇIKMIŞTIR
VE
TİCARİ DEĞİLDİR..
BİLGİ AKTARIMLARIMIZDA SAKINCALI VEYA PAYLAŞIMI İSTENMEYEN ALINTILAR OLURSA UYARILDIĞIMIZDA PAYLAŞIMLARIMIZDAN ÇIKARILACAKTIR...!!



